పార్లమెంట్‌లో రెండొంతుల మెజారిటీ సవాలు.. లోక్‌సభ సీట్ల విస్తరణపై కేంద్రం మంతనం

రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లుపై మళ్లీ చర్చలు ప్రారంభం న్యూఢిల్లీ: పార్లమెంట్ రానున్న వర్షాకాల సమావేశాలకు ముందు రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లుపై రాజకీయ వర్గాల్లో మరోసారి చర్చలు ఊపందుకున్నాయి. కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇప్పటివరకు అధికారికంగా బిల్లును ప్రవేశపెడతామని ప్రకటించకపోయినా, అధికార కూటమి ఎన్‌డీఏ (NDA) దీన్ని మరోసారి సభలో ప్రవేశపెట్టేందుకు ప్రయత్నించే అవకాశం ఉందనే ఊహాగానాలు వినిపిస్తున్నాయి. ఇటువంటి రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లును ఆమోదించాలంటే లోక్‌సభ, రాజ్యసభ రెండింటిలోనూ రెండొంతుల మెజారిటీ అవసరం. అయితే అతిపెద్ద పార్టీగా ఉన్న బీజేపీకి, అలాగే ఎన్‌డీఏకు ప్రస్తుతం ఆ సంఖ్యకు తగిన బలం లేదు. ఇదిలా ఉండగా, మహిళా రిజర్వేషన్ చట్టాన్ని అమలు చేయడానికి లోక్‌సభ స్థానాల సంఖ్యను పెంచే అంశంపై కేంద్ర ప్రభుత్వం పలు ప్రతిపాదనలను పరిశీలిస్తోంది. అందులో భాగంగా అన్ని రాష్ట్రాల్లో లోక్‌సభ స్థానాలను 50 శాతం వరకు పెంచే ఫార్ములాపై చర్చ జరుగుతోంది. జనాభా ఆధారంగా జరిగే నియోజకవర్గాల పునర్విభజన (డిలిమిటేషన్) వల్ల దక్షిణాది రాష్ట్రాలకు లోక్‌సభలో ప్రాతినిధ్యం తగ్గిపోతుందనే ఆందోళనలను తగ్గించడం ఈ ప్రతిపాదన లక్ష్యంగా చెబుతున్నారు. ప్రతిపాదిత ముసాయిదా ప్రకారం రాష్ట్రాల మధ్య ప్రస్తుతం ఉన్న లోక్‌సభ స్థానాల నిష్పత్తిని 1971 జనగణన ఆధారంగానే కొనసాగిస్తూ, లోక్‌సభ, అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాల పునర్విభజనను 2011 జనగణన గణాంకాల ఆధారంగా చేపట్టే అవకాశముంది. ప్రస్తుతం జరుగుతున్న జనగణన ఫలితాలు ఇంకా అందుబాటులోకి రాలేదు. 2029 లోక్‌సభ ఎన్నికలకు ముందే మహిళా రిజర్వేషన్ చట్టాన్ని అమలు చేయాలనే లక్ష్యంతో ప్రస్తుతం ఉన్న 543 లోక్‌సభ స్థానాలను గరిష్ఠంగా 850 వరకు పెంచే అంశాన్ని ప్రభుత్వం పరిశీలిస్తున్నట్లు సమాచారం. ఇక వర్షాకాల సమావేశాలకు ముందు తృణమూల్ కాంగ్రెస్, శివసేన (ఉద్ధవ్ బాలాసాహెబ్ ఠాక్రే)లో జరిగిన తిరుగుబాట్లకు సంబంధించిన కేసులపై లోక్‌సభ స్పీకర్ ఓం బిర్లా నిర్ణయం తీసుకునే అవకాశం ఉంది. అలాగే తమిళనాడులో కాంగ్రెస్‌కు వేరుగా కూర్చునే ఏర్పాట్లు చేయాలని డీఎంకే కోరినట్లు తెలుస్తోంది. లోక్‌సభలో ప్రస్తుత సమీకరణలు లోక్‌సభలో మొత్తం 543 స్థానాలు ఉండగా, ప్రస్తుతం బషీరహాట్, షిల్లాంగ్, నౌగావ్ నియోజకవర్గాల స్థానాలు ఖాళీగా ఉండటంతో సభ్యుల ప్రభావవంతమైన సంఖ్య 540గా ఉంది. దీంతో రెండొంతుల మెజారిటీకి 360 మంది సభ్యుల మద్దతు అవసరం. 2024 లోక్‌సభ ఎన్నికల అనంతరం ఎన్‌డీఏకు 293 స్థానాలు లభించగా, ఇటీవల మరికొంతమంది ఎంపీల మద్దతుతో ఆ సంఖ్య 319కు పెరిగినట్లు సమాచారం. ఇందులో తృణమూల్ కాంగ్రెస్‌కు చెందిన 20 మంది, శివసేన (యూబీటీ)కి చెందిన 6 మంది తిరుగుబాటు ఎంపీల మద్దతు కూడా ఉన్నట్లు చెబుతున్నారు. లోక్‌సభలో బీజేపీకి 240 స్థానాలు ఉండగా, కాంగ్రెస్‌కు 98 స్థానాలు ఉన్నాయి. ఇతర ప్రధాన పార్టీల్లో సమాజ్‌వాదీ పార్టీకి 37, తృణమూల్ కాంగ్రెస్‌కు 28, డీఎంకేకు 22, తెలుగుదేశం పార్టీకి 16, జనతాదళ్ (యునైటెడ్)కు 12, ఎన్సీపీ (శరద్ పవార్ వర్గం)కు 8, శివసేన (షిండే వర్గం)కు 7 స్థానాలు ఉన్నాయి. ఒకవేళ డీఎంకే ఓటింగ్‌కు దూరంగా ఉంటే, రెండొంతుల మెజారిటీకి అవసరమైన సంఖ్య 342కు తగ్గే అవకాశం ఉందని కూడా రాజకీయ వర్గాల్లో చర్చ జరుగుతోంది. ఈ ఏడాది ఏప్రిల్‌లో రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లును ప్రవేశపెట్టినప్పుడు ఎన్‌డీఏకు 298 మంది సభ్యుల మద్దతు మాత్రమే లభించగా, అది బిల్లును ఆమోదింపజేయడానికి సరిపోలేదు. రాజ్యసభలో 164 స్థానాల మద్దతు అవసరం రాజ్యసభలో ప్రస్తుతం మొత్తం 242 మంది సభ్యులు ఉన్నారు. ఇక్కడ రెండొంతుల మెజారిటీకి 164 మంది సభ్యుల మద్దతు అవసరం. లోక్‌సభతో పోలిస్తే రాజ్యసభలో ఎన్‌డీఏ బలం కొంత మెరుగ్గా ఉన్నప్పటికీ, అవసరమైన మెజారిటీకి ఇంకా దూరంగానే ఉంది. రాజ్యసభలో బీజేపీకి 114 స్థానాలు ఉండగా, కాంగ్రెస్‌కు 30, తృణమూల్ కాంగ్రెస్‌కు 10, డీఎంకేకు 8, బీజేడీకి 5 స్థానాలు ఉన్నాయి. అదనంగా అన్నాడీఎంకే, జేడీయూ, ఎన్సీపీ, సమాజ్‌వాదీ పార్టీ, తెలుగుదేశం పార్టీలకు తలా 4 మంది సభ్యులు ఉన్నారు. అలాగే 7 మంది నామినేటెడ్ సభ్యులు, 4 మంది స్వతంత్ర లేదా ఇతర సభ్యులు ఉన్నారు.